Transitie veehouderij ; programma Natuur Inclusieve Landbouw. Een tussenstand*

Ruim een jaar geleden kondigde provincie Noord-Brabant, als onderdeel van het programma transitie veehouderij, een regeling aan voor veehouders, die om willen schakelen naar natuur inclusieve landbouw (NIL).

Wat wordt verstaan onder Natuur Inclusieve Landbouw?
Een economisch rendabel landbouwsysteem dat voedsel en gewassen produceert in balans met de natuurlijke omgeving en natuurlijke hulpbronnen inzet in de bedrijfsvoering.

En wat houdt de regeling ook al weer in?
Geïnteresseerde veehouders krijgen ondersteuning van een door de collectieven aangestelde ondernemerscoach. Deze coach gaat met de ondernemer op zoek naar een bedrijfsconcept waarbij extra natuurwaarden worden gegenereerd. Randvoorwaarde is dat er structurele maatregelen worden genomen om bodem- en waterkwaliteit, landschappelijke waarde en biodiversiteit te vergroten. Daar tegenover moet een gezond economisch model staan. Met deze uitgangspunten wordt een zogeheten omschakelplan opgesteld en wordt een subsidie aangevraagd van €10.000. Dit budget wordt ingezet om het omschakelplan praktisch uit te werken naar een volwaardig bedrijfsplan.

Meer dan honderd ondernemers hebben zich bij de coaches gemeld om samen te verkennen wat de mogelijkheden zijn. Inmiddels zijn een tiental subsidies goedgekeurd en nog eens tien subsidies zitten in het proces van goedkeuring. Daarnaast zijn er nog gesprekken gaande met een vijftigtal ondernemers om te onderzoeken of een levensvatbaar natuur inclusief bedrijfsconcept mogelijk is. Voor Midden Brabant zijn momenteel ca. tien aanvragen goedgekeurd. Daarnaast zijn er nog tien tot vijftien kansrijke omschakelplannen klaar om te worden beoordeeld. De doelstelling is om Brabant-breed veertig omschakelplannen te realiseren. Dat doel lijken we dit jaar te gaan halen.

Het programma ligt op schema en de interesse is groot. Toch is het niet zo eenvoudig om een gezond bedrijfsmodel op te zetten. We streven naar sluitende kringlopen met een balans tussen (ruw)voerproductie en (ruw)voerbehoefte en mestplaatsingsruimte. Dit is voor deelnemers echter geen voorwaarde. Wel dienen de extra natuurwaarden concreet te worden beschreven. Met name in de beginjaren van de omschakeling kan hierdoor de productiviteit van de grond dalen. De haalbaarheid van veel ingediende plannen is dan ook afhankelijk van beschikbaarheid van extra gronden. Daarom is er inmiddels een grondregeling beschikbaar voor omschakelbedrijven waarbij de provincie 30 miljoen beschikbaar stelt om extra grond te verwerven. Ook het creëren van extra economische waarde is een uitdaging. Deze wordt vaak gezocht in extra verwaarding van de melk (b.v. Planet Proof of toeleverancier voor kaas), agroforestry of voedselbossen, nieuwe composteringstechnieken of inkomsten uit natuurbeheer.

Vanuit Provincie Noord-Brabant wordt steeds meer ondersteuning geboden om de ambities te kunnen realiseren. Extra kennis wordt beschikbaar gesteld in een cursus ‘Natuur Inclusieve Landbouw en Ondernemen’ die in ontwikkeling is en er wordt een marketing coach aangesteld om de extra gecreëerde waarde ook te vermarkten. Ook wordt extra ondersteuning geboden om na de beschikking tot een concreet bedrijfsplan te komen. Na de toekenning van de subsidie begint het echte werk en dit is een uitdaging voor alle betrokkenen. Elke ondernemer, zijn/haar bedrijfssituatie en drijfveren zijn daarin uniek.

Voor verdere vragen over dit programma kunt u zich wenden tot de ondernemerscoaches de Collectieven Brabant, Zie voor contactgegevens: https://anbbrabant.nl/natuurinclusief/

*Dit artikel wordt u aangeboden door de coaches van Midden Brabant: Henk Antonissen (0647003834), Toon Jansen  (0623373923), Frans Verouden  (0626906981)

Een plas-dras perceel (tot 15 juni) is bij uitstek geschikt om de populatie weidevogels te stimuleren (foto: Toon Janssen)